Wybierz język:
pl en




Katedra Części Maszyn

Politechnika Śląska powstała w 1945 roku. Powołano ją do życia na podstawie dekretu Przewodniczącego Krajowej Rady Narodowej z dnia 24 maja 1945 r. Była pierwszą akademicką uczelnią w województwie śląskodąbrowskim.

Początkowo miały ją tworzyć cztery wydziały: mechaniczny, elektryczny, hutniczy i inżynieryjno-budowlany. Ponieważ brakowało kadry dla wydziału hutniczego, natomiast nie było tych kłopotów ze specjalistami chemikami na początku swojego istnienia Politechnika składała się z następujących wydziałów: mechanicznego, elektrycznego, chemicznego i inżynieryjno-budowlanego.

Początkowo, od 1 czerwca, zajęcia dydaktyczne odbywały się w Krakowie. Inauguracja roku akademickiego1945/1946 odbyła się już w Gliwicach i miała miejsce 29 października. W 1952 roku powołano nowy Wydział Mechaniczny Energetyczny. Jego organizatorem i pierwszym dziekanem był profesor Stanisław Ochęduszko. W skład tego wydziału weszły następujące jednostki: Katedra Pomp i Silników Wodnych, Katedra Części Maszyn, Katedra Teorii Maszyn Cieplnych, Katedra Pomiarów Maszyn Cieplnych, Katedra Cieplnych Maszyn Wirnikowych, Katedra Silników Spalinowych, Katedra Kotłów i Siłowni Parowych, Katedra Energetyki Cieplnej, Katedra Urządzeń Elektrycznych w Energetyce Cieplnej, Katedra Inżynierii i Konstrukcji Aparatury Chemicznej.

Pierwszym kierownikiem Katedry Części Maszyn był profesor mgr inż. Bartłomiej Tokarski, doświadczony konstruktor maszyn i pedagog. Zajął się organizacją Katedry jeszcze w Krakowie.

Pierwszymi pracownikami Katedry byli: mgr inż. S. Błażyński, mgr inż. A. Flach, mgr inż. J. Wojas, mgr inż. W. Delebiński, mgr inż Haft Szatyński, mgr inż. Z. Loret, mgr inż. A. Małecki, mgr inż. T. Ryziński.

Pracownicy Katedry prowadzili wykłady i ćwiczenia z części maszyn, ćwiczenia z rysunku technicznego, początkowo tylko na Wydziale Mechanicznym. W roku 1953 Katedra weszła w skład Wydziału Mechanicznego Energetycznego, przy czym prowadziła odpowiednie zajęcia również na Wydziale Mechanicznym Technologicznym. W roku 1954 powierzono Katedrze realizację zajęć na studiach wieczorowych i zaocznych na Wydziałach: Mechanicznym Energetycznym i Mechanicznym Technologicznym. Ponadto pracownicy Katedry zajmowali się dydaktyką również na Wydziale Górniczym i Wydziale Inżynierii Sanitarnej. W Katedrze istniały wówczas dwa Zakłady Rysunku Technicznego: jeden, prowadzący zajęcia na Wydziale Górniczym, z kierownikiem, zastępcą profesora S. Błażyńskim i drugi, obsługujący Wydziały Mechaniczne, z kierownikiem, zastępcą profesora A. Flachem.

W roku 1956 stałym pracownikiem Katedry został doc. dr inż. Janusz Dietrych, który już wcześniej, będąc dyrektorem Centralnego Biura Projektów Górniczych SEPARATOR w Katowicach i doświadczonym projektantem maszyn górniczych i zakładów przeróbczych przemysłu węglowego, prowadził zajęcia zlecone na Politechnice. Jego zaangażowanie w pracę dydaktyczną i chęć dostosowania programów nauczania do aktualnych potrzeb były impulsem do gruntownej przebudowy programu dydaktycznego.

Katedra Ogólnych Podstaw Konstrukcji Maszyn

Z chwilą przejścia na emeryturę profesora B. Tokarskiego, w roku 1960, kierowanie Katedrą powierzono doc. dr. inż. Januszowi Dietrychowi, który kontynuował prace nad modernizacją zarówno treści jak i formy zajęć dydaktycznych dotyczących nauki konstruowania. Profesor J. Dietrych zaproponował także zmianę nazwy przedmiotu – zrezygnowano wówczas z terminu „części maszyn” i zastąpiono go nazwą „podstawy konstrukcji maszyn”. Tym samym zmieniono nazwę Katedry – od 1969 roku nosiła miano „Katedry Ogólnych Podstaw Konstrukcji Maszyn”.

Wielką uwagę zwracano w Katedrze na współpracę z przemysłem. Prace badawcze, realizowane wówczas, wynikały w dużym stopniu z potrzeb przemysłu, między innymi górnictwa. Dotyczyło to na przykład badań krążników w przenośnikach taśmowych. Problematyką tą zajmowali się w Katedrze: Andrzej Dietrych, Roman Larysz, Tadeusz Gawryś, Ryszard Purzyński, Oton Zahradnik, Werner Ramfeld. W wypadku kilku z tych osób prace te zostały uwieńczone opracowaniem rozprawy doktorskiej. Inne, ważne, badania realizowane w Katedrze, dotyczyły przekładni zębatych. Dzięki współpracy z Bielskimi Zakładami Urządzeń Technicznych zajęto się badaniem przekładni zębatych seryjnie produkowanych. Rozpoczęto również badania przekładni zębatych dużej mocy (współpraca z cementownią „Przyjaźń”), zajmowano się konstrukcją przekładni i zapoczątkowano wykorzystywanie metod akustycznych do oceny stanu przekładni zębatych. (Zdzisław Jaskóła, Wojciech Cholewa). Akustyka okazała się tą dziedzina, którą później, w Katedrze Podstaw Konstrukcji Maszyn, rozwijano szczególnie intensywnie. Chodzi tu o badania diagnostyczne maszyn z wykorzystaniem środków oraz technik wibroakustycznych. Pozostałe badania dotyczyły wytrzymałości zmęczeniowej.

Współpraca z przemysłem polegała nie tylko na wspólnym rozwiązywaniu problemów badawczych, ale także na współuczestniczeniu w konferencjach. W 1974 roku Katedra, z inicjatywy profesora Janusza Dietrycha, zorganizowała sesję pod nazwą „Przemysł i my”. To jedno małe słówko „i” wskazywało na stosunek naukowców do problemów przemysłu, podkreślało współdziałanie i pozwalało widzieć w zakładach przemysłowych partnerów w pracy. W latach istnienia Katedry nie było łatwo o rozwijanie współpracy międzynarodowej i nawiązywanie kontaktów z zagranicznymi placówkami naukowymi. Niemniej jednak Katedrze udawało się to całkiem dobrze, o czym świadczy między innymi udana międzynarodowa konferencja, zorganizowana przez pracowników katedry. To seminarium nauki konstrukcji odbyło się w roku 1972. Uczestniczyli w nim, oprócz naukowców z wielu polskich uczelni, także uczeni z Wielkiej Brytanii (Edward Matchett), Stanów Zjednoczonych (Ali Seireg), Niemiec (Konrad Bauer), a także ówczesnej Czechosłowacji (Milos Ulrych, Jaroslav Koci).

Dydaktyka i wszelka praca ze studentami to kolejne ogniwo pracy w Katedrze (i potem w Instytucie), do której przywiązywano ogromną rolę. Znane były niezwykle żywe wykłady profesora Dietrycha z podstaw konstrukcji maszyn, podczas których „zmuszał” studentów do aktywnego uczestnictwa w zajęciach, zadając im bezpośrednio indywidualne pytania dotyczące omawianych kwestii. To wtedy powstało pojęcie „uczenia permanentnego” i „nauczania integralnego” dotyczące nie tylko samej nauki konstrukcji jako dziedziny łączącej w sobie elementy wielu nauk, ale także stosunku do samej wiedzy – jej zdobywania, przechowywania i przekazywania. „Przewodnik metodyczny dla wykładowców podstaw konstrukcji maszyn” wydany przez Ośrodek Metodyczny Wyższych Studiów Technicznych dla Pracujących w Gliwicach autorstwa profesora Dietrycha jest przykładem takiego właśnie spojrzenia na dydaktykę.

Instytut Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn

W październiku 1971 roku, zarządzeniem Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, wprowadzono nową strukturę uczelni. Zniesiono wówczas katedry i powołano 36 instytutów wydziałowych oraz 2 instytuty międzywydziałowe.

Instytut Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn był jednostką międzywydziałową. Powstał z połączenia Katedry Ogólnych Podstaw Konstrukcji Maszyn Wydziału Mechanicznego Energetycznego (kierownik:prof. nadzw. dr inż. Janusz Dietrych) z częścią Katedry Konstrukcji Maszyn Roboczych Wydziału Mechanicznego Technologicznego (kierownik: doc. dr hab. inż. Radwański).za :Pol. Śl. 1945 – 1984 „40 lat w służbie społeczeństwa” Gliwice 1985). Instytut zatrudniał wtedy 64 osoby, w tym 42 nauczycieli akademickich (wśród nich było siedmiu pracowników samodzielnych). Pierwszym dyrektorem Instytutu był prof. nadzw. dr inż. Janusz Dietrych (1971 – 1977), a następnie - doc. dr inż Roman Bąk (1977 – 1981). W roku 1981 Instytut został przyłączony do Wydziału Mechanicznego Technologicznego jako instytut wydziałowy. Jego dyrektorem (z wyboru pracowników) został doc. dr inż. Antoni Jakubowicz.

Struktura wewnętrzna Instytutu zmieniała się. Podział na zespoły badawcze był zdeterminowany zainteresowaniami pracowników i potrzebami dydaktycznymi oraz współpracą z przemysłem. Najdłużej, bo do roku 1980, utrzymał się podział na następujące zespoły.

  • teorii konstrukcji – kierownik: dr inż. Oton Zahradnik
  • metod konstruowania – kierownik: doc. dr inż. Zdzisław Jaskóła
  • zapisu konstrukcji – kierownik: dr inż. Ryszard Purzyński
  • doświadczalnych badań konstrukcyjnych – kierownik: mgr inż. Tadeusz Gawryś
  • mechaniki – kierownik: doc. dr inż. Julian Zieliński
  • wytrzymałości materiałów- kierownik: doc. dr inż. Antoni Jakubowicz
  • mechanicznej teorii maszyn – kierownik: doc. dr hab. inż. Józef Wojnarowski
  • maszyn transportu bliskiego – kierownik: doc. dr inż. Władysław Bińkowski

Instytut dysponował laboratoriami, umożliwiającymi prace z zakresu: dynamiki maszyn, wytrzymałości materiałów, konstrukcji maszyn, ze szczególnym uwzględnieniem konstrukcyjnych badań metodami akustycznymi

Pod koniec lat 70. powstało laboratorium metod numerycznych. Jego podstawą była elektroniczna maszyna cyfrowa typu RIAD-32 oraz mechaniczny kreślarz DIGIGRAF. Ten pierwszy komputer składał się z olbrzymich szaf, zajmujących całe, duże pomieszczenie na parterze budynku Wydziału. Oba sprzęty były wykorzystywane w pracach badawczych, realizowanych w Instytucie, były pomocne w studenckich pracach przejściowych i dyplomowych.

Z chwilą powstania międzywydziałowego Instytutu znacznie zmieniła się struktura i profil naukowo – badawczy jednostki. Nadal realizowano prace dotyczące nauki konstrukcji, ale obok nich pojawiły się też inne, nowe zagadnienia do rozwiązania. Pracowano nad nimi nie tylko w jednym, konkretnym zespole, ale kooptowano także ludzi z innych zakładów, gdyż można było wtedy spojrzeć na dane zagadnienie z różnych punktów widzenia. Poniżej przedstawiono tematykę prac badawczych Instytutu, nie ograniczając się tylko do ukazania profilu badawczego zespołów mający w swej nazwie termin „konstruowanie”.

badania teoretyczne kierunkiem doświadczalne dynamiki maszyn

  • zagadnienia wibrotechniczne w budowie maszyn
  • teoretyczna i eksperymentalna analiza stanu naprężenia kierunkiem złożonych elementach maszyn
  • ocena wytrzymałości obiektów technicznych kierunkiem uwzględnieniem nośności granicznej i stateczności
  • badania mechanicznych własności tworzyw
  • doświadczalne badania konstrukcyjne ze szczególnym uwzględnieniem przekładni zębatych stosowanych w napędach różnej mocy
  • prace rozwojowe w zakresie wielodrożnych przekładni oraz nowych zazębień
  • badania niezawodności ze szczególnym uwzględnieniem zazębień łożysk
  • prace rozwojowe dotyczące łożysk z zastosowaniem tworzyw sztucznych
  • badania konstrukcyjne i prace rozwojowe w zakresie maszyn roboczych, ze szczególnym uwzględnieniem maszyn transportu bliskiego
  • projekty mechanizacji transportu wewnętrznego oraz urządzeń dźwigowych, przenośników, maszyn budowlanych
  • opracowanie metod projektowo – konstrukcyjnych
  • konsultacje w zakresie nadzoru wykonawczego, odbioru technicznego i eksploatacji urządzeń dźwigowych, przenośnikowych, maszyn budowlanych z kierunkiem maszyn drogowych.

Wykłady telewizyjne

W latach 1967 – 1972 pracownicy Instytutu (przedtem – Katedry Ogólnych Podstaw Konstrukcji Maszyn) prowadzili w telewizji śląskiej cykl wykładów dotyczących rysunku technicznego. Pomysłodawcą tej formy przekazywania wiedzy i jednocześnie głównym wykładowcą był profesor Janusz Dietrych. Wspomagali go w tym dziele młodzi pracownicy naukowi: Zbigniew Banet i Maciej Makomaski. Program nosił tytuł: „Rysunek techniczny jako zapis konstrukcji”. Zyskał wielu widzów, gdyż zarówno podejście do samej tematyki jak i niekonwencjonalny sposób przedstawiania jej na szklanym ekranie stanowiły novum, a zdolności aktorskie wykładowców, którymi przy okazji zabłysnęli podczas pracy w studiu telewizyjnym, okazały się przydatne także później podczas pracy dydaktycznej.

Indywidualne plany studiów

Dużym osiągnięciem dydaktycznym Instytutu, kontynuowanym obecnie w Katedrze Podstaw Konstrukcji Maszyn, było prowadzenie studiów według indywidualnych planów. Dotyczyło to głównie specjalności: mechanika stosowana. Szczególną opieką otoczył te studia doc. dr hab. Józef Wojnarowski, on był promotorem prac magisterskich. Studenci, mający wysoką średnią ocen i zainteresowani samodzielną pracą naukową, mieli możliwość zgłębiania wiedzy, ustalając z opiekunami naukowymi zakres tematyki do opanowania i termin jej przedstawienia. Wielu z tych studentów tak skutecznie połknęło bakcyla samodzielnego pogłębiania wiedzy i zaspokajania ciekawości naukowej, że zostało później pracownikami naukowymi uczelni i są nimi do dziś.

Inne zagadnienia naukowe, będące podstawą badań naukowych

W okresie działalności Instytutu podejmowana była bardzo różnorodna tematyka badawcza, czemu sprzyjała szeroka gama specjalności naukowych pracowników. W tym zakresie należy wymienić takie tematy, jak:

  • Badania akustyczne przekładni zębatych, osadzarek itp.
  • Teoretyczna i eksperymentalna analiza stanu naprężenia w złożonych elementach maszyn
  • Prace rozwojowe w zakresie wielodrożnych przekładni oraz nowych rodzajów zazębień
  • Mechanizacja transportu wewnętrznego oraz urządzeń dźwigowych, przenośników, maszyn budowlanych
  • Badania mechanicznych właściwości tworzyw
  • Zagadnienia wibrotechniczne w budowie maszyn

Działalność wydawnicza

W Katedrze Ogólnych Podstaw Konstrukcji Maszyn przywiązywano wielką wagę do dokumentowania pracy badawczej i zapisywania osiągnięć. Oprócz sporządzania „obowiązkowych” sprawozdań z realizowanych tematów postanowiono wydawać zeszyty katedralne zawierające często szersze omówienie interesującej problematyki niż można to było uczynić w suchym sprawozdaniu. Pierwszy zeszyt Katedry ukazał się w 1963 roku. Wkrótce stało się regułą, że wszystkie ważniejsze prace badawcze przedstawiano w zeszytach. W latach 1963 – 1979 wydano 70 zeszytów o jednolitej szacie graficznej. Później, niestety, ich forma była bardziej zgrzebna, bez usztywnionej okładki i charakterystycznego rastra. Niemniej jednak prace w wersji drukowanej ukazywały się nadal. Ostatni zeszyt, noszący numer 114, wydano w roku 1990. Działalność ta jest kontynuowana począwszy od 1999 r.

Publikacje

Pracownicy Katedry, a później Instytutu, byli autorami podręczników dla studentów, skryptów, monografii, referatów wygłaszanych na konferencjach i umieszczanych w zbiorach opracowań. Niektóre z publikacji nie straciły swej aktualności do dziś, mimo że zostały wydane już jakiś czas temu. Niemożliwe jest przytoczenie tutaj wszystkich znaczących publikacji, opracowanych przez pracowników Katedry i Instytutu. Wiele z nich jest nadal studiowanych, a wiedza w nich zawarta jest wciąż wartościowa.

Do takich fundamentalnych pozycji należą „Podstawy konstrukcji maszyn”, których współautorem był Janusz Dietrych (pozostali autorzy: Stanisław Kocańda, Witold Korewa, Zygmunt Kornberger, Kazimierz Zygmunt). Ta książka, obejmująca treścią teorię konstruowania, wiadomości o materiałach konstrukcyjnych i wytrzymałości materiałów oraz wiedzę o tolerancji i pasowaniach w budowie maszyn (tom I), połączeń (tom II) oraz o wszystkich rodzajach przekładni (tom III) stała się w swoim czasie jedną z głównych pozycji na rynku czytelniczym, dotyczących podstaw konstrukcji maszyn.

Inną ważną publikacją profesora Dietrycha jest „System i konstrukcja”, książka, w której przedstawiono syntezę zagadnień związanych z procesami twórczymi w dziedzinie techniki, zwłaszcza zaś w projektowaniu i konstruowaniu. Jest ona ukoronowaniem przemyśleń autora na temat nauki konstrukcji i metodologii projektowania i konstruowania. Zawiera słownik nauki konstrukcji (nazwany przez autora „minisłownikiem”), umożliwiający jednoznaczne zdefiniowanie terminów niezbędnych do właściwego rozumienia i potem, rozwijania tej dziedziny. Niektóre z terminów rozumie się w tej publikacji nieco inaczej niż w potocznym obiegu (np. terminy: własność, właściwość, konstrukcja, konstruowanie itd.), są one jednak w takim stopniu jednoznacznie wytłumaczone i konsekwentnie stosowane, że w chwili obecnej są używane i w większości ośrodków zaakceptowane. O zainteresowaniu tą pozycją i uznaniu jej roli w świecie naukowym świadczy między innymi przetłumaczenie jej na język rosyjski w 1981 roku.

Jednym z podstawowych kierunków działania Instytutu Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn stała się diagnostyka, ze szczególnym uwzględnieniem wspomagania komputerowego. Liderem zespołu, zajmującym się tą problematyką, stał się Wojciech Cholewa, który w roku 1991 podjął się kierowania Katedrą Podstaw Konstrukcji Maszyn. Jego zainteresowanie metodami komputerowego wspomagania działania człowieka na różnych polach jego działalności zaowocowało opracowaniem skryptu uczelnianego, napisanego z Witoldem Pedryczem. „Systemy doradcze” wydano w 1987 r. Jest to nadal jedna z głównych książek, niezbędnych studentom interesującym się zagadnieniami sztucznej inteligencji.

Działalność popularyzatorska była i jest jednym ze sposobów przekazywania wiedzy ludziom, którzy nie interesują się dogłębnie jakimś zagadnieniem, niemniej jednak chcieliby mieć o nim pojęcie. Trzeba przyznać, że mistrzem w tej materii był profesor Janusz Dietrych. Lubił pisać do czasopism i czynił to często. Z niektórymi związany był przez całe lata. Przygotował cykl artykułów do ”Problemów postępu technicznego” „Innowacji – Przeglądu Technicznego” i „Mechanika”. Pisał w nich o odpowiedzialności inżynierów („Wolność - ryzyko – odpowiedzialność” – „Innowacje – Przegląd Techniczny” 1975 nr 30), o twórczości w działaniach („Twórca czy wyrobnik” – „Innowacje – Przegląd Techniczny” 1975 nr 31), przedstawiał podstawowe problemy projektowania i konstruowania (w „Problemach postępu technicznego” - 1977-1978), przybliżał zarówno tematykę nauki konstrukcji, jak i zajmował się etyczną stroną zawodu inżyniera i – ogólnie mówiąc – twórcy. Czynił to w oryginalny, specyficzny dla siebie sposób, opierając się na przesłankach filozoficznych i psychologicznych.

Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn

Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn powstała, w swej obecnej formie, 1 IX 1991 roku. Kontynuuje działalność Zakładu Podstaw Konstrukcji Maszyn, wchodzącego w latach 1971 – 1991 w skład Instytutu Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn oraz wcześniej – Katedry Ogólnych Podstaw Konstrukcji Maszyn. Skupiała początkowo dziesięciu pracowników. Byli to:

prof. dr hab. inż. Wojciech Cholewa – kierownik Katedry
dr inż. Wiesław Chodasewicz – adiunkt
dr Wojciech Moczulski – adiunkt
mgr inż. Tadeusz Gawryś – starszy wykładowca
mgr inż. Ryszard Wyczółkowski – asystent
mgr inż. Bogdan Wysogląd – asystent
mgr Ewa Opoka – specjalista
Krystyna Durys – pracownik administracyjny
mgr inż. Mirosław Filipowicz – asystent – stażysta

Początkowo kierunki badań ograniczały się do:

  • wspomagania procesów projektowania i konstruowania maszyn
  • diagnostyki technicznej
  • zastosowania systemów doradczych
  • ograniczania hałasu i drgań maszyn

Z czasem, wraz ze zwiększającym się potencjałem naukowym Katedry oraz konkretyzującymi się potrzebami ewentualnych użytkowników, rozszerzono profil naukowy jednostki. Szczegółowa problematyka badań obecnie obejmuje takie kierunki, jak:

  • numeryczna reprezentacja elementów maszyn ze względu na komputerowe wspomaganie procesu projektowania, konstruowania i eksploatacji maszyn
  • zastosowanie baz danych do wspomagania projektowania, konstruowania i eksploatacji maszyn
  • wspomaganie procesów zapewnienia jakości zgodnie z normami ISO serii 9000
  • rozwijanie metod analizy sygnałów wielowymiarowych
  • akwizycja wiedzy i „uczenie maszynowe”
  • diagnozowanie maszyn wirnikowych
  • zastosowanie sieci neuronowych
  • metody tworzenia i rozwoju złożonego oprogramowania komputerowego.

Gdy analizuje się dokładnie problematykę naukowo – badawczą obecnej Katedry i porównuje ją z profilem badawczym Katedry w początkach jej działania, można zauważyć zmianę głównego nurtu zainteresowań. W mniejszym stopniu pracownicy Katedry skupiają się na nauce konstrukcji w jej „czystej” postaci, natomiast znacznie rozwinęli badania dotyczące np. zagadnień wibroakustyki w budowie maszyn. Zajęto się zgłębianiem tematyki dotyczącej sztucznej inteligencji, w tym szczególnie systemami doradczymi w diagnostyce technicznej. Rozwija się metody pozyskiwania wiedzy diagnostycznej, korzystając z eksperymentów numerycznych. Szczególną uwagę zwraca się także na analizę sygnałów, będącą podstawą wnioskowania w diagnostyce technicznej.

W Katedrze Podstaw Konstrukcji Maszyn warto zwrócić uwagę na kilka wyróżniających ją aspektów, do których należą:

  • udział w projektach badawczych obejmujących swoim zasięgiem wiele ośrodków naukowych (projekty PBU, PBZ);
  • udział w Centrach Zaawansowanych Technologii i Centrum Doskonałości;
  • intensywny udział we współpracy międzynarodowej;
  • rozwój laboratoriów badawczych i naukowo-dydaktycznych.

Udział w projektach badawczych dotyczy przede wszystkim rozwoju metod i zastosowań diagnostyki technicznej. Katedra wspótworzyła krajowe konsorcja naukowe, obejmujące oprócz Katedry oraz Instytutu Maszyn i Urządzeń Energetycznych Politechniki Śląskiej takie jednostki, jak: Instytut Maszyn Przepływowych PAN, Politechnika Poznańska (Instytut Mechaniki Stosowanej), Politechnika Częstochowska (Instytut Maszyn Cieplnych), Instytut Energetyki, a także firmy ConrolSoft i EnergoControl. Wynikiem działania konsorcjum jest system DT200-1 diagnostyki turbozespołów energetycznych o mocy 200 MW. Prototypowa wersja systemu została uruchomiona przed kilku laty na bloku 200 MW w jednej z krajowych elektrowni. Inne większe projekty dotyczyły rozwoju metodyki budowy odwrotnych modeli diagnostycznych.

Katedra uczestniczy w pracach dwóch Centrów Zaawansowanych Technologii. Jednym z nich jest Śląskie Centrum Zaawansowanych Technologii, utworzone przez śląskie uczelnie akademickie, instytuty PAN, instytuty branżowe i jednostki badawczo-rozwojowe oraz parki technologiczne i przedsiębiorstwa produkcyjne. Na szczególną uwagę zasługuje jednak CZT „RIMAMI” (od Risk Managing Ambient Intelligence), w którego powołaniu Katedra odegrała wiodącą rolę, a pracownicy Katedry koordynują dwa spośród siedmiu modułów zadaniowych. Celem działania Centrum jest budowa inteligentnych środowisk dla nowoczesnych systemów zarządzania, kontroli ryzyka i sterowania w przedsiębiorstwach przyszłości.

Zainteresowanie metodami sztucznej inteligencji spowodowało, że w roku 2000 narodził się pomysł zorganizowania międzynarodowego sympozjum poświęconego tej tematyce. Wspólnie z Katedrą Wytrzymałości Materiałów i Metod Komputerowych Mechaniki rozpoczęto organizowanie Sympozjów „Methods of Artificial Intelligence in Mechanics and Mechanical Engineering” (AI-MECH). Konferencja ta od 2002 r. nosi nazwę AI-METH od Artificial Intelligence Methods i stała się konferencją międzynarodową. Aktywność naukowa obu współdziałających katedr oraz stały rozwój sympozjów AI-METH zyskały uznanie w kraju i zagranicą. Widomym znakiem uznania wiodącej roli obu jednostek w badaniach stosowanych i teoretycznych jest utworzenie w r. 2004 Centrum Doskonałości AI-METH.

Ważna dziedzina aktywności dotyczy współpracy międzynarodowej. Nie ogranicza się już ona wyłącznie do wyjazdów pracowników Katedry na konferencje zagraniczne. W ramach programu Socrates-Erasmus finansowanego przez Unię Europejską wymianą objętych zostało wielu studentów, doktorantów i pracowników naukowych. We współpracy zagranicznej biorą udział takie ośrodki, jak Institut für Leichtbau und Kunststofftechnik z Technische Universität Dresden (Niemcy), Université de Technologie de Compiégne (Francja), Royal Institute of Technology, Stockholm (Szwecja). Obecnie nawiązywana jest współpraca z Cranfield University (Wielka Brytania) i innymi jednostkami. Katedra uczestniczy też w przygotowywaniu wniosków na projekty badawcze typu IP, STREP i inne projekty specjalistyczne, finansowanych z 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej.

W ostatnim okresie nastąpił znaczący rozwój laboratoriów Katedry, zwłaszcza przeznaczonych do dydaktyki. W tym zakresie na szczególną uwagę zasługuje rozwój laboratoriów CAD/CAM, w których na szeroką skalę wprowadzono system CATIA. Katedra stała się uznanym centrum upowszechniania tego systemu oraz szkolenia studentów. Pracownicy Katedry są też autorami popularnych podręczników zastosowania tego systemu. W najbliższym czasie nastąpi znacząca rozbudowa laboratoriów, zwłaszcza diagnostyki maszyn i procesów oraz zastosowań sztucznej inteligencji. Przyczynią się do tego środki, pozyskane z Funduszu Rozwoju Regionalnego ZPORR.

Edytuj - Wydrukuj - Wyszukaj